Aanzicht van een deel van het plafond

Aanzicht van een deel van het plafond

Voor toepassing ongeschikt materiaal leidt tot snelle degradatie 

Heeft een leverancier een waarschuwingsplicht of niet?

Inleiding

Op IJburg, vrijwel direct aan het IJmeer, is een appartementencomplex gerealiseerd waarbij de hoogbouw geplaatst is op kolommen. Onder andere de onderzijde van deze hoogbouw is bekleed met aluminium composietplaten. Binnen 2 jaar na de bouw wordt met name ter plaatse van de plaatranden en vanuit de schroefgaten een corrosieve aantasting geconstateerd die zelfs leidt tot het plaatselijke delamineren van de aluminium buitenplaat.

Uitgangssituatie

Door de applicateur zijn bij zijn leverancier aluminium composietplaten besteld met als nadere toelichting ‘plafondtoepassing’ en ‘locatie IJburg’. De 4 mm dikke elementen met 0,5 mm dikke aluminiumplaten en een kunststofkern worden op maat geleverd zodat in werk geen afkortbewerkingen noodzakelijk zijn. De platen zijn vervaardigd uit een 3000-legering, die een niet nader aangegeven voorbehandeling hebben ondergaan en die vervolgens zijn voorzien van een ‘standaard’ PVDF-coating.

Draadvormige corrosie vanuit plaatranden en boorgaten

Draadvormige corrosie vanuit plaatranden en boorgaten

Bij het onderzoek naar de ernst en oorzaak van de corrosieve aantasting en de beginnende delaminatie blijkt dat er sprake is van vervuiling. Ook is te zien dat zich vanuit de plaatranden en boorgaten op het oppervlak, maar onder de coating, een soort draadvormige corrosie verspreidt waarbij de draden elkaar niet kruisen. Dit wijst in de richting van zogenaamde filiforme corrosie. Opvallend hierbij is dat deze aantasting in dit specifieke geval niet alleen tot een esthetisch kwaliteitsverlies heeft geleid maar, als gevolg van de delaminatie, ook tot een functieafname. Dit is het gevolg van de combinatie van een zeer sterke vorm van de genoemde aantasting, de toepassing van dun materiaal (0,5 mm) en een blijkbaar beperkte hechtsterkte van de platen aan het kunststof kernmateriaal.

Oorzaak

De vervuiling en daarmee het mogelijk onvoldoende reinigen speelt een rol. Maar de belangrijkste oorzaak is gelegen in de tekortschietende kwaliteit van het geleverde materiaal in relatie tot zijn toepassing. Plafondplaten en andere afgeschermde delen staan per definitie bloot aan de zwaarst belastende omstandigheden als gevolg van het ontbreken van de natuurlijke reiniging door regen. In de onderhavige situatie werd deze situatie nog eens versterkt door de locatie. In de eerste plaats blijkt Noord-Holland voor metalen één van de meest agressieve regio’s van Nederland. Waarschijnlijk is dit het gevolg van de combinatie van de nabijheid van de zee, de sterkste Westenwinden en de aanwezigheid van een aantal grote steden en industrieën. Bovendien is de afstand tot het IJmeer niet groter dan de straat oversteken. Het IJmeer is brak. Dit geeft enige zoutbelasting; wel aanzienlijk lager dan in de directe nabijheid van de zee. Openwater leidt sowieso tot een zwaardere belasting als gevolg van een locaal hogere luchtvochtigheid en daardoor versterkte condensatie op oppervlakken.

Filiforme corrosie onder vergrootglas

Filiforme corrosie onder vergrootglas

Het bleek niet eenvoudig op de specificaties van het geleverde materiaal boven water te krijgen. Uit spitwerk en laboratoriumonderzoek bleek dat er voor de beide aluminiumplaten een 3000-legering was toegepast. Voor zwaar belaste omstandigheden, met name bij de aanwezigheid van chloriden, verdient het voor plaatmateriaal sterk de voorkeur om voor een 5000-legering te kiezen (ook wel aangeduid als ‘zeewaardig aluminium’). Met name het magnesium in de legering biedt de benodigde corrosie-weerstand. Verder was er niet vast te stellen of en hoe het aluminium voorafgaande aan het coaten was voorbehandeld en bleek de hechting van de platen beperkt waardoor er mogelijk na het zagen als sprake was van een initiële onthechting waardoor vocht de kans kreeg tussen plaat en kermateriaal te dringen en het aluminium dus ‘aan te vallen’ op zijn meest kwetsbare plaats.

Er bleek nog een reserveplaat in opslag te liggen. Deze is getest conform Qualicoat (zure zoutsproeitest) en ISO 4623-2 (weerstand tegen filiforme corrosie). Het geteste materiaal faalde bij beide testen. Referentiemateriaal vervaardigt uit de 5000-serie faalde overigens niet.

De oplossing

De oplossing is gelegen in de keuze van het juiste materiaal voor de gegeven zware omstandigheden (en in een voldoende reiniging). Dat wil zeggen een composietelement met aluminium van een 5000-legering, een geschikte hoogwaardige voorbehandeling (eventueel extra beitsen), een goede verlijming eventueel in combinatie met een speciale ‘backcoat’ en vakkundig afkorten.

Overigens is er een tendens gaande waarbij men bij meer belaste omstandigheden steeds vaker voor geanodiseerd materiaal kiest.

De problemen met het geleverde materiaal heeft geresulteerd in een verbeten juridisch gevecht tussen leverancier en applicateur waarbij het er onder andere over ging of de leverancier, die op de hoogte was van toepassing en locatie, vooraf op de mogelijke risico’s van zijn product had moeten wijzen. In hoger beroep besliste de rechter dat de leverancier, omdat deze op de hoogte was of had moeten zijn van de exacte specificaties en de daarmee samenhangende beperkingen van zijn product, wel hierop had dienen te wijzen en werd daarmee verantwoordelijk gesteld voor het voortijdig falen van dit product. Deze uitspraak is niet zonder verdere betekenis.

Dit artikel Corrosieve aantasting composietplaten is geschreven door Otto Kettlitz van Nieman Kettlitz Gevel- en Dakadvies, gepubliceerd op Bouwwereld.nl

Vragen of informatie

Met vragen over gevels en gevelmateriaal kunt u bij Otto Kettlitz terecht.