Heeft u vragen over de BENG-eisen?


FAQ BENG NiemanVanaf 2020 is BENG de wettelijke eis voor energieneutraal bouwen. BENG staat voor Bijna Energieneutraal Gebouw. Voor het berekenen van de energieprestatie nemen we afscheid van de EPC en gaan we over naar drie BENG-indicatoren. Omdat Nieman veel vragen over BENG ontvangt, hebben wij de meest gestelde vragen met de antwoorden gebundeld.

Waar staat BENG voor? Waarom niet ENG?

BENG staat voor Bijna EnergieNeutrale Gebouwen.
Bijna omdat er nog sprake mag zijn van een klein gebouwgebonden energiegebruik. Aan het gebouwgebonden energiegebruik worden eisen gesteld door de overheid. Als het gebouwgebonden energiegebruik over een jaar gezien helemaal gecompenseerd wordt door opwekking in, aan of nabij het gebouw is het gebouw formeel een EnergieNeutraal Gebouw (ENG). Naast het gebouwgebonden energiegebruik is er ook en het gebruiksgebonden (huishoudelijk) energieverbruik. Als ook het huishoudelijke energieverbruik wordt gecompenseerd ontstaat pas echte energieneutraliteit.

Wat is het verschil tussen BENG en nZEB?

De definitie van BENG is in Europa globaal vastgesteld in de EPBD Recast (Energy Performance of Buildings Directive) waarin gesproken  wordt over nZEB (nearly Zero Energy Buildings). Daarin is ook vastgelegd dat in de hele EU vanaf 2021 alle nieuwe gebouwen bij oplevering ten minste aan de nZEB-criteria voldoen, waarbij de lidstaten het ‘bijna’ kunnen afstemmen op specifieke omstandigheden per land. In Nederland is er, in lijn met de EPBD, voor gekozen om BENG uit te drukken in drie indicatoren:

  1. De energiebehoefte van het gebouw.
  2. Het primair fossiele energiegebruik.
  3. Het aandeel hernieuwbare energie.

Wanneer gaat de BENG in?

De BENG-eisen voor nieuwe overheidsgebouwen zijn per 1 januari 2019 ingegaan. Voor alle overige gebouwen, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt als ingangsdatum 1 juli 2020. Dat wil zeggen alle nieuwe aanvragen voor een omgevingsvergunning vanaf 1 juli 2020 moeten voldoen aan de BENG-eisen. Aanvankelijk was de ingangsdatum 1 januari 2020, die is dus uitgesteld.

Wijzigen ook de eisen in het Bouwbesluit ten aanzien van de Rc- en U-waarden met het ingaan van de BENG?

De minimale Rc-waardes wijzigen op het moment dat de NTA 8800 van kracht wordt naar:
• Rc vloer: minimaal 3,7 m2K/W
• Rc gevel: minimaal 4,7 m2K/W
• Rc dak: minimaal 6,3 m2K/W

Momenteel moet de Rc-waarde berekend worden volgens NEN 1068, straks is dat de NTA 8800. De bepalingsmethode voor de warmteweerstand (Rc-waarde) wijzigt dus. Rc-waardes moeten dus straks op een andere manier worden berekend. Met de nieuwe rekenmethodiek (in NTA 8800) komen de rekenresultaten van de Rc-waardes iets hoger uit dan nu het geval is (volgens NEN 1068). Om in de nieuwe situatie aanpassingen in de constructieopbouw te voorkomen zijn naast de rekenmethode dus ook de eisen aangepast.

Naar verwachting maakt de markt wel gebruik van een hogere kwaliteit van de thermische schil ( hogere Rc- en lagere U-waarden) om aan de BENG-eisen te voldoen.

Geldt BENG uitsluitend voor nieuwbouw of ook voor bestaande bouw?

De BENG-eisen gelden voor nieuwe woningen en gebouwen. Maar het is goed mogelijk om bestaande woningen langs de BENG-maatlat te leggen. Er wordt een koppeling  gelegd tussen de BENG-indicatoren en het Energielabel of de berekening van de woningwaarderingspunten; naar verwachting gaat dat gebeuren aan de hand van de het primair fossiel energiegebruik (BENG-2). Voor bestaande woningen en gebouwen wordt vooralsnog geen eis gesteld aan hoogte van de BENG-indicatoren.

Is BENG gasloos?

Voor kleinverbruikers (woningbouw) geldt vanaf 1 juli 2018 een verbod op de verplichte gasaansluiting. Een woning of woongebouw is daarmee bij het ingaan van de BENG-eisen per definitie aardgasvrij, dat staat los van de stap naar BENG.  Voor grootverbruikers van aardgas geldt het verbod op de gasaansluiting niet en kan het incidenteel voorkomen dat deze voldoen aan BENG en nog voorzien worden van aardgas.

Is BENG hetzelfde als energieneutraal?

Nee, BENG richt zich op het gebouwgebonden energieverbruik. Het gebruikersgebonden (huishoudelijke) energieverbruik blijft buiten beschouwing.

Wat betekent BENG voor het type ventilatiesysteem in een woning? Is een ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer nog mogelijk?

Het ventilatiesysteem heeft invloed op het primair fossiele energiegebruik (BENG 2). Voor de bepaling van de energiebehoefte van het gebouw (BENG 1) wordt gerekend met een vastgesteld ventilatiesysteem (onafhankelijk van het daadwerkelijke ventilatiesysteem); de keuze in ventilatiesysteem voor BENG 1 is dus techniekneutraal. Dit betekent dat zowel natuurlijke toevoer met mechanische afvoer als gebalanceerde ventilatie toegepast kan worden. Welk systeem de voorkeur heeft hangt af van een groot aantal projectgebonden aspecten, zoals het gevraagde comfortniveau, het type verwarming en het verdere energieconcept.

Voor welke gebouwen geldt BENG?

In basis gelden de BENG-eisen voor alle nieuwe gebouwen, zowel woningbouw als utiliteitsbouw. Dit is vergelijkbaar met de gebruiksfuncties waarvoor momenteel een EPC-eis geldt. Uitzonderingen waarvoor geen BENG-eisen gelden zijn bouwwerken geen gebouw zijnde, overige gebruiksfuncties en industriefuncties.

Is de BENG enkel een Nederlandse norm?

Nee, in de Energy Performance of Buildings Directive recast (EPBD), een verplichte Europese richtlijn,  is vastgesteld dat vanaf 2021 alle nieuw opgeleverde gebouwen ‘nearly Zero Energy Buildings’ (nZEB) moeten zijn. In Nederland is dit letterlijk vertaald als Bijna Energie NeutraleGebouwen (BENG). De Europese lidstaten mogen ieder afzonderlijk bepalen hoe ze bijna energieneutraal worden.

Zegt BENG ook iets over koeling?

Ja, bij de bepaling van de energiebehoefte wordt zowel gekeken naar de warmtebehoefte in de winterperiode als de koudebehoefte in de zomerperiode. Het treffen van passieve maatregelen om de koudebehoefte beperken zoals zonwering of een overstek wordt dus gewaardeerd in de eerste BENG indicator.

3 eisen, zijn er dan ook 3 berekeningen nodig?

Nee, er wordt één berekening opgesteld die drie resultaten geeft. Alle drie de indicatoren moet voldoen aan de gestelde grenswaardes.

Wat moet ik doen om de eerste BENG eis te halen?

Voor het realiseren van een lage energiebehoefte is een aantal zaken van belang:

  • Het ontwerp;
  • Kwaliteit van de schil, goede isolatie, glas en luchtdichtheid;
  • Het beïnvloeden van de zontoetreding (zonwering, overstek, zonwerende beglazing)

De volgende factoren spelen voor BENG 1 (lage energiebehoefte) een grotere rol dan in de EPC:

  •  de compactheid van het gebouw (minder transmissieverlies);
    •    oriëntatie op de zon, gebruik van passieve zonne-energie.

Overigens gaat voor gebouwen met een ongunstige verhouding tussen oppervlak van de thermische schil (Als) en vloeroppervlak (Ag) een aangepaste grenswaarde gelden voor BENG-1.

Wat is de relatie tussen de BENG eisen en de EPC?

De BENG-eisen zijn een aanscherping van de eisen ten opzichte van de huidige EPC-eisen.

Een parallel tussen de EPC en BENG, komt het beste naar voren in de tweede BENG-indicator. De bepaling van BENG 2 (primair fossiel energiegebruik) lijkt op de bepaling van de EPC. Maatregelen die momenteel gunstig zijn in de EPC zijn straks ook gunstig voor het verlagen van BENG 2 (primair fossiel energiegebruik).

Wat zijn mogelijkheden voor duurzame opwekking bij berekening van BENG 3?

Er zijn verschillende vormen voor de opwekking van hernieuwbare energie. Onder hernieuwbare energie valt alle energie uit hernieuwbare bronnen, zoals zon,  waterkracht en omgevingsenergie (als bron voor een warmtepomp). Ook biomassa valt daar onder.

Wat zijn de verschillen tussen NTA 8800 en NEN 7120?

De NTA 8800 volgt de NEN 7120 op. Momenteel wordt er gebruik gemaakt van deelresultaten uit de NEN 7120 om de BENG-indicatoren te bepalen. Dat is een tijdelijke bepalingsmethode. De resultaten hieruit verschillen dus ten opzichte van de BENG-indicatoren die met de NTA 8800 worden bepaald.

Er is nog geen gevalideerde software beschikbaar die rekent volgens NTA 8800. Om die reden is het op dit moment nog niet mogelijk om een vergelijking te maken tussen de rekenresultaten volgens NEN 7120 en volgens de NTA 8800.

Hoe kunnen we BENG berekeningen maken tot de software klaar is?

Neem contact op met hieronder genoemde adviseurs om na te gaan wat de mogelijkheden zijn.

Hoe wordt de TOjuli bepaald?

Voor het bepalen van het TOjuli is geen apart rekenprogramma nodig, omdat de TOjuli-indicator gelijktijdig berekend wordt met de BENG-indicatoren.
Als het TOjuli-getal hoger is dan 1,0 ligt aanpassing van een project voor de hand. De nieuwe eis kan in de praktijk bijvoorbeeld tot maatregelen leiden op het gebied van zonwering, de afmeting van ramen, de toevoeging van een overstek of de oriëntatie van een woning. Maar omdat TO-juli een indicatiegetal is, mag ook aan de hand van een dynamisch simulatieprogramma (temperatuuroverschrijdingsberekening, kortweg: TO-berekening) alsnog aangetoond worden dat het risico op oververhitting acceptabel blijft. De referentie voor de Gewogen Temperatuuroverschrijding (GTO) wordt daarvoor gesteld op 450 uur. De randvoorwaarden die voor een dergelijke berekening gelden worden nader vastgelegd.

Bekijk de wettelijke BENG eisen


Meer vragen?
Heeft u na het lezen van deze vragen toch nog een andere vraag? Neemt u dan contact op met André Kruithof, Theo Haytink of Harm Valk