BIM als digitale thermometer voor betere ontwerpen

In de bouw wordt steeds vaker met BIM gewerkt. Toch betekent een digitaal gebouwmodel niet automatisch dat de informatie ook bruikbaar is voor berekeningen en controles. In de praktijk moeten gegevens nog regelmatig handmatig worden opgemeten of verwerkt. Dat kost tijd, terwijl juist in de vroege ontwerpfase veel voordeel te behalen valt uit het gebruik van goede modelinformatie.

In een artikel op BIMregister vertelt onze collega Martin Vrielink, leider van het werkveld digitalisering, hoe BIM kan helpen om gebouwontwerpen sneller en beter te beoordelen. Hij gaat daarbij in op de kwaliteit van modelinformatie, de mogelijkheden van automatisering en de rol van AI bij het ontwikkelen van digitale hulpmiddelen.

Belangrijkste inzichten uit het artikel

Om BIM goed te kunnen gebruiken voor berekeningen en analyses, is het belangrijk dat modellen de juiste informatie bevatten. In het artikel komen onder meer de volgende aandachtspunten naar voren:

• Een bruikbaar model hoeft niet ingewikkeld te zijn
  Voor veel berekeningen is geen volledig uitgewerkt BIM-model nodig. Bij een brandoverslagberekening kunnen bijvoorbeeld gegevens over ramen, deuren, vloeren en kozijnen worden gebruikt. Deze onderdelen moeten dan wel als herkenbare BIM-objecten in het model staan. Met alleen losse lijnen en vlakken kunnen de benodigde gegevens niet automatisch worden uitgelezen.
• Minder handmatig werk, meer tijd voor advies
  Nieman ontwikkelt tools waarmee informatie rechtstreeks uit BIM-modellen wordt gehaald voor onder meer daglicht-, ventilatie- en brandoverslagberekeningen. Daardoor hoeven adviseurs minder tijd te besteden aan het opmeten en verwerken van gegevens. AI ondersteunt bij het ontwikkelen van deze software, maar voert de berekeningen niet zelfstandig uit. Die blijven gebaseerd op vaste rekenregels, zodat de resultaten controleerbaar en reproduceerbaar zijn.
• Ook de manier van werken moet veranderen
  Hoewel berekeningen steeds verder worden geautomatiseerd, worden resultaten vaak nog als pdf gedeeld. Dat heeft te maken met de manier waarop informatie binnen de bouw wordt uitgewisseld en gecontroleerd. Om BIM beter te benutten, moeten ook de processen rondom toetsing en verantwoording aansluiten op de digitale mogelijkheden.

Eerder inzicht in gebouwprestaties

Het doel is om al vroeg in het ontwerpproces inzicht te krijgen in de prestaties van een gebouw. Martin vergelijkt dit met een digitale thermometer die laat zien waar een ontwerp wel of niet aan de gestelde eisen voldoet. Met de juiste informatie in een BIM-model kunnen bijvoorbeeld daglicht, energieprestatie en brandoverslag sneller worden beoordeeld. Zo worden mogelijke knelpunten zichtbaar wanneer aanpassingen nog relatief eenvoudig zijn.

Daarvoor is niet altijd een gedetailleerd model nodig. Belangrijker is dat ontwerpers en adviseurs vooraf afstemmen welke informatie nodig is voor de gewenste berekeningen. Zo wordt BIM niet alleen gebruikt om een gebouw digitaal vast te leggen, maar ook om ontwerpkeuzes beter te onderbouwen.

Lees het volledige artikel

In het artikel op BIMregister vertelt Martin Vrielink meer over de ontwikkeling van digitale rekentools bij Nieman en de mogelijkheden om BIM-modellen eerder en beter te benutten in het ontwerpproces.