In haar maandelijkse column in Cobouw kijkt onze collega Saskia Hegeman met een brede blik naar de ontwikkelingen en opgaven in de bouw. Ze verbindt vakinhoud en praktijk met vraagstukken die de hele sector raken en stelt vragen bij hoe we als sector omgaan met verandering. Daarmee nodigt ze de lezer uit om vanuit verschillende perspectieven naar de bouw van vandaag en morgen te kijken.
Column | Capsicum
Bij mij thuis in de vensterbank groeit een peperplantje: schattige blaadjes, af en toe een bloemetje en daarna… verse pepertjes! Sinds het plantje op het zuiden staat, kleuren de pepertjes zelfs felrood. Voor liefhebbers van normstelling: #fa2f20 heet bij mij in de keuken “rijp”.
Naast het plantje prijkt een stokje: direct ernaast gezet toen ik de zaadjes in de grond stopte. Misschien wat vroeg, maar ach.. altijd handig om later de opgaande scheuten aan vast te binden. Ik doe dat opbinden steevast nét een beetje te laat, waardoor het stammetje in een raar bochtje terug moet groeien. If only I knew… dan had ik het stokje natuurlijk meteen op de goede plek gezet.
In de bouw groeit veel op het moment. Biobased en hout. Of figuurlijk: nieuwe kennis, nieuwe technieken, hele woonwijken! Een beetje houvast is geen overbodige luxe. Richtlijnen, normen en bepalingsmethoden geven richting en steun, zowel technisch als juridisch. Soms dichten ze, met enige haast, zelfs een gat dat liever helemaal niet had moeten ontstaan!
Tegelijk ontstaat daar een wat merkwaardige spanning. Ik bedoel níet de spanning tussen genormaliseerd en vrij/innovatief, daar schrijven anderen over. Wij kijken naar hoe de behoefte aan standaardisatie groter kan zijn dan de kennis- en belangenrijpheid die ervoor nodig is.
Wanneer je, vanuit behoefte, kennis te vroeg standaardiseert, kan de werkelijkheid de norm (snel!) inhalen. Niet omdat de norm slecht was, maar omdat de kennis nog groeide toen we haar probeerden vast te leggen. En wanneer de belangenweging nog rijp en groen is, maken we zomaar een standaard waar eenieder zich formeel aan kan houden, maar waarvoor het draagvlak kwetsbaar blijkt. Ongewenst bij-effect: “eigen versies” claimen bestaansrecht.
Dit is geen pleidooi om rustig achterover te leunen tot iedereen eindelijk klaar is met maten en meten of wikken en wegen. Kennisontwikkeling en belangenweging mogen best wat peper in de spreekwoordelijke reet krijgen. Onderzoeken, testen, botsen, ervaringen verzamelen, belangen expliciet maken: juist dát versnelt volwassenwording. Want als kennis én belangen voldoende zijn uitgekristalliseerd, is standaardisatie juist iets moois. Dan maak je opgebouwde kennis overdraagbaar, voorspelbaar en toepasbaar. Voor veel meer mensen dan alleen de koplopers die haar ontwikkeld hebben.
En zit daar niet precies het verschil tussen goed voor het plantje zorgen en trekken aan de blaadjes?
Saskia Hegeman – Business Developer voor Nieman Groep
Over deze column
Deze column verscheen oorspronkelijk in Cobouw op 16 oktober 2026.