Denk aan de zomer

In de maandelijkse column van onze collega Harm Valk in Cobouw daagt hij de lezer uit om anders naar de bouw te kijken en hoopt hij te inspireren én aan het denken te zetten.

Column Cobouw

Denkt u al aan de zomer? Nee, ik word niet stiekem gesponsord door een van de grote reisorganisaties die ons momenteel digitaal en visueel stalken met hun zonvakantie-aanbiedingen. Ik heb het over ons vak, als ontwerper, (ver-)bouwer of onderhoudsverantwoordelijke voor gebouwen.

Is de zomer al uw vakmatige uitgangspunt? De winter is namelijk nog steeds, bewust of onbewust, het uitgangspunt voor onze eisen, normen en vuistregels. Dat vind ik vreemd en verontrustend.

De kans dat 2026 opnieuw in de top 10 komt van warmste jaren ooit gemeten, is groter dan ooit. En dat geldt voor 2027, 2028 en 2029 ook; u snapt wat ik bedoel. En toch gebruiken we dagelijks normen, richtlijnen, standaarden, ontwerptools en onze ervaring die voorgeprogrammeerd zijn voor de winter. Dat beseffen we alleen onvoldoende.

De klimaatbestanden uit het (koelere) verleden zijn gebaseerd op metingen in het vrije veld. Dat werkt prima als je warmteverliezen wilt berekenen of verwarming wilt dimensioneren. De uitkomsten zijn ‘veilig’, je ontwerpt met marge. Dat komt omdat grofweg 90 procent van alle gebouwen een beschutte ligging heeft, in een steenachtige omgeving door verharding en gevelmaterialen. Dat geldt voor alle dorpen en steden, alle bedrijfsterreinen en kantorenparken. En daar is het zomer en winter een paar graden warmer.

Daarmee onderschatten we het gevaar van oververhitting structureel. Ja, gevaar. Want oververhitting in gebouwen is voor iedereen een probleem, ook voor gezonde volwassenen. Die krijgen ook last van slaapverstoring en zijn daardoor minder productief en minder alert in bijvoorbeeld het verkeer.

En nee, dit is geen pleidooi voor altijd overal airco. In tegendeel. Het is een appél op ons vakmanschap. Want ook zonder installaties is een veel beter resultaat makkelijk haalbaar. Als we maar consequent zon- en zomerbewust ontwerpen. Dan kies je voor beschaduwing, beperking van raamafmetingen en toepassing van zonwering en ventilatieve koeling. Dat is ontwerpen en bouwen volgens de ‘Ladder van koeling’. Aan de normen en richtlijnen wordt gewerkt, maar dat kost tijd. Wij moeten nu handelen.

Kortom: denk als bouwprofessional eens meer aan de zomer.

Deze column is gepubliceerd in Cobouw column op 18 februari 2026