Wilco Groenevelt
Specialist
Brandveiligheid
In opdracht van Stichting Building Balance heeft Nieman een omvangrijk test- en onderzoeksprogramma opgezet naar het brandgedrag van biobased isolatiematerialen in houtskeletbouwconstructies.
Aanleiding is de groeiende toepassing van biobased materialen in de bouw en de behoefte aan een technisch onderbouwde, voorspelbare en opschaalbare beoordelingsmethodiek die aansluit bij de huidige én toekomstige wet- en regelgeving.
Centraal staat de vraag hoe biobased isolatie gelijkwaardig kan worden toegepast ten opzichte van conventionele isolatiematerialen, zonder concessies te doen aan brandveiligheid.
Het programma sluit direct aan bij de doelstellingen van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB), waarin wordt ingezet op 30% biobased materiaaltoepassing in 2030 en een volledig circulaire gebouwde omgeving in 2050.
Teststrategie en fasering
Het testprogramma is opgezet als een gefaseerde en kennisgedreven strategie waarin kleinschalige materiaaltesten systematisch zijn gekoppeld aan experimentele PL-testen en grootschalige systeemtesten met wanden (van materiaal naar systeem = van klein naar groot.
Fase 1 – Verkenning en analyse
De eerste fase richtte zich op fundamenteel inzicht in materiaaleigenschappen. Uitgevoerd zijn onder meer de Single Flame Source-test (EN ISO 11925-2), de SBI-test (EN 13823) en de Cone Radiant Panel-test (ISO 5660-1). Deze zijn aangevuld met grootschalige beproevingen van dragende wanden conform EN 1365-1.
Fase 2 – Doorontwikkeling en verificatie
In de tweede fase zijn worst-case isolatiematerialen onderzocht in verschillende wandconfiguraties en laagdikten tot 300 mm. Daarbij is de PL(v)-testmethodiek ontwikkeld en toegepast. Tevens zijn aanvullende grootschalige wandtesten uitgevoerd voor zowel dragende als niet-dragende constructies (EN 1365-1 en EN 1364-1).
Fase 3 – Validatie en Europese aansluiting
De derde fase richt zich op validatie van eerdere bevindingen en aansluiting op de Europese classificatiesystematiek conform prEN 1995-1-2:2023, Annex D (PL(h)-test). Hiermee wordt de voorspellingsbetrouwbaarheid van eerdere testmethoden gecontroleerd en wordt Europese overdraagbaarheid van testresultaten geborgd.
Omschrijving werkzaamheden
Nieman vervult binnen dit programma een centrale rol in de ontwikkeling, uitvoering en interpretatie van het testtraject.
De werkzaamheden omvatten:
- Het ontwikkelen van een gefaseerde teststrategie
- Het koppelen van kleinschalige materiaaltesten aan constructieve wandtesten
- Het analyseren van brandgedrag onder representatieve thermische belasting
- Het beoordelen van de voorspellende waarde van testmethoden
- Het opstellen van een constructieoverzicht met beproefde wandopbouwen
Doel is het loskomen van een traditionele test-voor-test-benadering en het ontwikkelen van een Beoordelings- en testsystematiek om het specifieke beschermende vermogen van biobased isolatiematerialen in hsb-constructies vast te stellen. Materialen binnen dezelfde gedragsklasse kunnen onder vastgestelde randvoorwaarden uitwisselbaar worden toegepast.
De kernuitdaging ligt in het ontwikkelen van een beoordelingsmethodiek die zowel technisch robuust als praktisch toepasbaar is.
Uitdagingen in het project
Biobased isolatiematerialen vertonen een ander brandgedrag dan conventionele minerale isolatie. Dat vraagt om een zorgvuldige vertaalslag van materiaaleigenschappen naar het beschermende vermogen in hsb-constructies. Tegelijkertijd moest de beschikbare testcapaciteit efficiënt worden ingezet en moest aansluiting worden gevonden bij bestaande én toekomstige normontwikkeling.
Resultaat en toegevoegde waarde
Het testprogramma toont aan dat biobased isolatie onder vastgestelde randvoorwaarden gelijkwaardig en voorspelbaar kan worden toegepast in houtskeletbouw.
De ontwikkelde teststrategie:
- vult kennisleemtes gericht in
- benut testbudgetten efficiënt
- maakt materiaalgedrag voorspelbaar
- biedt onderbouwing voor bevoegd gezag
- ondersteunt opschaling van biobased bouwenHet opgestelde constructieoverzicht met beproefde wandopbouwen vormt een praktische springplank voor de markt. Via Stichting Building Balance wordt deze kennis breed gedeeld, waardoor producenten, bouwers en adviseurs verantwoord kunnen versnellen.
